ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  Υποχρεωτικό

ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  Προπτυχιακό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ  2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο Εξάμηνο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS)   5 Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ Τέντα Ρωξάνη Λέκτορας

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Σκοπός του μαθήματος είναι η κατανόηση των βασικών αρχών που διέπουν τη φυσιολογία των κυττάρων και των συστημάτων που συντονίζουν όλες τις λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος.

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ
ΚΑΝΕΝΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Φυσιολογία των συστημάτων
Αίμα-Καρδιαγγειακό σύστημα
Νεφροί-ρύθμιση νερού και ανόργανων ιόντων
Αναπνευστικό Σύστημα
Πεπτικό Σύστημα: ανατομία του πεπτικού συστήματος, διακίνηση της τροφής και εκκριτικές λειτουργίες. Πέψη και απορρόφηση υδατανθράκων, λιπών, πρωτεϊνών. Ρύθμιση των λειτουργιών του πεπτικού συστήματος. Ρύθμιση του μεταβολισμού των θρεπτικών συστατικών, της αύξησης και ανάπτυξης του σώματος και του ενεργειακού ισοζυγίου
Αμυντικοί μηχανισμοί του οργανισμού.
Aναπαραγωγή-Αναπαραγωγικές λειτουργίες στον άνδρα και τη γυναίκα

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Vander, Sherman, Luciano. Φυσιολογία του Ανθρώπου. Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδης
2. Guyton. Φυσιολογία του Ανθρώπου. Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Παραδόσεις και εργαστήρια

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Η εξέταση του μαθήματος θα γίνει με τελική γραπτή εξέταση

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική. Για φοιτητές ERASMUS δίνεται η δυνατότητα για συνιστώμενη ύλη ξενόγλωσση, καθώς και για γραπτές εξετάσεις στην Αγγλική και στη Γαλλική.

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υποχρεωτικό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο Εξάμηνο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS) 5 Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Σμαραγδή Αντωνοπούλου Καθηγήτρια, Τζώρτζης Νομικός  Επίκουρος Καθηγητής, Ελισάβετ Φραγκοπούλου Λέκτορας

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Το μάθημα της Βιοχημείας ΙΙ μέσα από τα βασικά κεφάλαια ενζυμικής κινητικής και διάμεσος μεταβολισμός βιομορίων σκοπό έχει να εισάγει τους φοιτητές στη δυναμική βιοχημεία και για το λόγο αυτό αναφέρεται στις χημικές και ενεργειακές μεταβολές που συμβαίνουν στις λειτουργίες της ζωής. Για το σκοπό αυτό αναπτύσσονται αρχικά οι γενικές αρχές του μεταβολισμού καθώς και βασικές έννοιες της βιοενεργητικής που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια. Η κατανόηση των παραπάνω γενικών αρχών είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί η βάση της μονάδας του ζωντανού οργανισμού είναι ο μεταβολισμός και επιπλέον η ζωντανή ύλη υπακούει στους ίδιους ακριβώς νόμους της φυσικής και της χημείας όπως και η μη ζωντανή ύλη. Στη συνέχεια ο εκπαιδευόμενος εισάγεται στις επιμέρους βιοχημικές αντιδράσεις οι οποίες απαρτίζουν τις κύριες μεταβολικές πορείες των βιομορίων. Τέλος, γίνεται νύξη για τον τρόπο που γίνεται ο μεταβολικός έλεγχος.    
Απώτερος σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσει ο εκπαιδευόμενος τη λογική που διέπει τις μεταβολικές διεργασίες καθώς και τη σημασία αυτών στο φαινόμενο ζωή.  
Η συνύπαρξη αντίστοιχων εργαστηριακών ασκήσεων διευκολύνει αφενός την εκμάθηση των θεωρητικών θεμάτων μέσω προσωπικής συμμετοχής και αφετέρου βελτιώνει τις κινητικές δεξιότητες αυτού εκπαιδεύοντας τον σε κίνηση με ακρίβεια, ταχύτητα και προγραμματισμό. 

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ

Για παρακολούθηση των εργαστηριακών ασκήσεων απαιτείται η παρακολούθηση των εργαστηριακών ασκήσεων του μαθήματος Βιοχημεία Ι.

Για την εξέταση στο μάθημα απαιτείται η παρακολούθηση των εργαστηριακών ασκήσεων του μαθήματος.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Ένζυμα: κινητική ενζυμικών αντιδράσεων.
Εισαγωγή στο μεταβολισμό:στάδια χαρακτηριστικά του μεταβολισμού, μεταβολικός έλεγχος. Βιολογικές οξειδώσεις-Μεταφορά ηλεκτρονίων:αναπνευστική αλυσίδα, οξειδωτική φωσφορυλίωση, φωτοσύνθεση-φωτοφωσφορυλίωση.
Διάμεσος μεταβολισμός υδατανθράκων: Κύρια γλυκολυτική πορεία, μεταβολικές τύχες πυροσταφυλικού, κύκλος κιτρικού οξέος, παραγωγή ενέργειας από τη βιολογική καύση γλυκόζης, κύκλος γλυοξυλικού οξέος, γλυκονεογένεση, γλυκογονόλυση, γλυκογονογένεση, μεταβολισμός άλλων μονο-σακχαριτών και δι-σακχαριτών, κύκλος φωσφοπεντοζών.
Διάμεσος μεταβολισμός λιποειδών: De novo βιοσύνθεση λιπαρών οξέων, βιοσύνθεση ακόρεστων λιπαρών οξέων, β-οξείδωση, άλλες πορείες οξείδωσης λιπαρών οξέων, κετονικά σώματα, βιοσύνθεση στερολικού δακτυλίου, χολικών οξέων και στεροειδών, μεταβολισμός τριγλυκεριδίων και πολικών λιποειδών.
Διάμεσος μεταβολισμός πρωτεϊνών-αμινοξέων: Πρωτεολυτικά ένζυμα, αντιδράσεις μεταβολισμού αμινομάδας, αποκαρβοξυλίωση αμινοξέων, κύκλος ουρίας.
Μεταβολισμός πουρινικών και πυριμιδινικών παραγώγων: Βιοσύνθεση και αποικοδόμηση αυτών, βιοσύνθεση δεοξυ-ριβονουκλεοτιδίων.

Ασκήσεις: Κινητική ενζυμικών αντιδράσεων: Προσδιορισμοί βέλτιστων συνθηκών, προσδιορισμός Km και Vmax, προσδιορισμός είδους αναστολής ενζυμικών αντιδράσεων. Προσδιορισμοί σε φυσικά προϊόντα και σε βιολογικά δείγματα: πρωτεϊνών, υδατανθράκων, λιποειδών, μεταβολιτών, ορμονών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Μέθοδοι και οργανολογία βιοχημικών εξετάσεων Κλινικής Χημείας.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1 Βασική Βιοχημεία, Κ.Α. Δημόπουλος, Σ. Αντωνοπούλου, Αθήνα 2009
2 Lehninger, Βασικές αρχές Βιοχημείας Τόμος Ι και ΙΙ, Nelson D.L., Cox M.M.: Ιατρικές Εκδόσεις Π. Χ. Πασχαλίδης 2007

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Το μάθημα της Βιοχημείας ΙΙ διδάσκεται τόσο με τη μορφή παραδόσεων (2 ώρες/εβδομάδα) όσο και με εργαστηριακές ασκήσεις (2 ώρες/εβδομάδα).
Παράλληλα, κατά τη διάρκεια των πρώτων 10 εβδομάδων διεξάγονται προαιρετικά μονόωρα φροντιστήρια για τη κάλυψη του θεωρητικού υπόβαθρου των εργαστηριακών ασκήσεων..

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Ο τελικός βαθμός του μαθήματος προκύπτει κατά 50% από γραπτή εξέταση στις κανονικές εξεταστικές περιόδους στην ύλη που διδάσκεται με τη μορφή παραδόσεων και κατά 50% από το βαθμό του εργαστηρίου, με τη προϋπόθεση ότι και οι δύο βαθμοί είναι μεγαλύτεροι ή ίσοι του 5. Ο βαθμός του εργαστηρίου προκύπτει κατά 40% από γραπτή εξέταση στις κανονικές εξεταστικές περιόδους στην ύλη που διδάσκεται με τη μορφή φροντιστηρίων, κατά 40% από το βαθμό που λαμβάνει ο εκπαιδευόμενος στη πρακτική εξέταση εργαστηρίου και κατά 20% από την απόδοση του κατά τη διάρκεια των εργαστηριακών ασκήσεων.

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υποχρεωτικό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο Εξάμηνο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS)     5 Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Καραθάνος Βάϊος  Καθηγητής, Καλογερόπουλος Νικόλαος  Επίκουρος Καθηγητής

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Η κατανόηση των ιδιοτήτων βασικών συστατικών των τροφίμων και των αρχών που διέπουν την αλλοίωση, τη διατήρηση και την επεξεργασία τους. Στο πλαίσιο αυτό μελετώνται επιλεγμένα θέματα της επιστήμης τροφίμων και συνδυάζονται με εργαστηριακές ασκήσεις. Οι εργαστηριακές ασκήσεις έχουν ως στόχο:(α) τη σύνδεση της θεωρίας των παραδόσεων με αντίστοιχα εργαστηριακά πειράματα (β) την εκμάθηση μερικών βασικών εργαστηριακών τεχνικών της χημείας τροφίμων (γ) την εξοικείωση με προσδιορισμούς-υπολογισμούς σύστασης τροφίμων και τη συνειδητοποίηση των φοιτητών ως καταναλωτών και ως μελλοντικών επαγγελματιών του χώρου της διατροφής

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ
Γενική Χημεία (ΓΕ1200)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Η επιστήμη των τροφίμων και ο ρόλος τους στη διατροφή. Συστατικά των τροφίμων. Νερό. Υδατάνθρακες. Αμινοξέα-πρωτεΐνες. Λίπη έλαια και λιπίδια. Ευχυμικά συστατικά (ευχυμία, γεύση, οσμή). Φυσικές χρωστικές. Επιθυμητά συστατικά και πρόσθετα. Ανεπιθύμητα συστατικά των τροφίμων. Νέα τρόφιμα και υποκατάστατα τροφίμων.
Εργαστηριακές Ασκήσεις: Γενικές και ειδικές μέθοδοι εξέτασης και ανάλυσης τροφίμων. Συμπλοκομετρική και οξειδοαναγωγική ογκομετρία.  Εργαστηριακοί προσδιορισμοί μακρο-θρεπτικών και μικρο-θρεπτικών συστατικών διαφόρων τροφίμων.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. "Χημεία Τροφίμων" Δ.Μπόσκου, εκδ. Γαρταγάνη, Θεσ/νίκη
2.   "Χημεία Τροφίμων" H.D. Belitz, W. Grosch, P. Schieberle, εκδ. Τζιόλα, Θεσ/νίκη
3.  “Χημεία και Τεχνολογία Τροφίμων Τομ ΙΙ, Εργαστηριακές Ασκήσεις" Ν.Κ. Ανδρικόπουλος, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα.
4.   Οι παρουσιάσεις των διαλέξεων είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του μαθήματος στην πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης "e-class" του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου (http://e-class.hua.gr/courses/DIET147) .

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Παραδόσεις
Εργαστηριακές ασκήσεις

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με γραπτή εξέταση, αφού έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς οι εργαστηριακές ασκήσεις και η γραπτή εξέταση του εργαστηρίου. Ο τελικός βαθμός προκύπτει από την παρακολούθηση του εργαστηρίου, την εκτέλεση πρακτικής άσκησης, την εξέταση στη θεωρία του εργαστηρίου και τη θεωρία του μαθήματος, και την αξιολόγηση του ημερολογίου εργαστηρίου. Το ποσοστό συμμετοχής κάθε διαδικασίας στον τελικό βαθμό καθορίζεται σαφώς, με την έναρξη του εξαμήνου

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υποχρεωτικό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο Εξάμηνο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS) 5  Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΩΝ Α. Κυριακού.  Επίκουρη Καθηγήτρια

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Σκοπός του μαθήματος είναι η παροχή βασικών γνώσεων γύρω από τη βιολογία των μικροβιακών κυττάρων (διαφορετικές μορφές, δομή, γενετικό υλικό), αλλά και εξοικείωση με τις τεχνικές αύξησης και ελέγχου των μικροοργανισμών. Ιδιαίτερα η άσκηση των φοιτητών έχει στόχο να αποκτήσουν τη δυνατότητα να χειρίζονται με ασφαλή τρόπο τις μικροβιακές καλλιέργειες, να μπορούν να εκτιμήσουν το μικροβιακό φορτίο που περιέχεται σε κάποιο δείγμα και να κάνουν μία πρώτη εκτίμηση των ειδών των μικροοργανισμών που περιέχονται σε αυτό.  

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ
Κανένα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Το περιεχόμενο του μαθήματος περιλαμβάνει
Θεωρία:Εισαγωγή στην επιστήμη της Μικροβιολογίας. Θεωρίες εξέλιξης των μικροοργανισμών (Ταξινόμηση, Φυλογένεση).
Προκαρυωτικό κύτταρο – Μορφολογικά χαρακτηριστικά. Μέγεθος, Σχήμα, Χημική Σύσταση, Δομή (Κυτταρικό τοίχωμα, μηχανισμός της χρώσης Gram,  κυτοπλασματική μεμβράνη, κυτταρικά οργανίδια, κυτταρικά έγκλειστα), Ενδοσπόριο.
Μικροβιακή Θρέψη (Θρεπτικές απαιτήσεις των μικροοργανισμών, κατηγορίες μικροοργανισμών ανάλογα με τον τρόπο θρέψης τους, μικροβιακά θρεπτικά υποστρώματα). Κινητική μικροβιακής αύξησης (μικροβιακή αύξηση σε κλειστό περιβάλλον). Μικροβιακός μεταβολισμός (κύριες και εναλλακτικές καταβολικές οδοί στους μικροοργανισμούς)
Μικροβιακή καλλιέργεια (Εξειδικευμένες μικροβιακές τεχνικές, μέθοδοι εκτίμησης του μικροβιακού πληθυσμού). Έλεγχος της μικροβιακής αύξησης (Έλεγχος της μικροβιακής αύξησης με φυσικές, χημικές μεθόδους, Απολύμανση).
Μικροβιακή γενετική: Βακτηριακό χρωμόσωμα. Πλασμίδια (δομή, ρόλος των πλασμιδίων, ομάδες πλασμιδίων). Μεταμόρφωση βακτηρίων.
Μεταφορά γενετικού υλικού μεταξύ στους προκαρυωτικούς οργανισμούς (μετασχηματισμός, μεταγωγή, σύζευξη).
Ιοί: Γενικά, Βακτηριοφάγοι, Ζωϊκοί ιοί (DNA ιοί, RNA ιοί, Ρετροιοί). Μεταγωγή.
Μύκητες. Μορφολογία, Δομή (Υφές, σύνθεση κυτταρικού τοιχώματος, σχηματισμός αποικιών, γραμμική αύξηση, ψευδοϊστοί, διαφοροποιήσεις υφών). Αγενής και εγγενής αναπαραγωγή των μυκήτων
Εργαστηριακές ασκήσεις:
Γνωριμία με το εργαστήριο και τα όργανα. Θρεπτικά υποστρώματα. Εξάσκηση
στην ασηπτική τεχνική.  
Εκμάθηση τεχνικών γραμμικής διασποράς και εμβολιασμού θρεπτικών
υποστρωμάτων.
Χρώση Gram. Χρώση ενδοσπορίου.
Εκτίμηση του μεγέθους του μικροβιακού φορτίου α) άμεση  μικροσκόπηση    
(αιματοκυτόμετρο) β) μέθοδος του πλέον πιθανού αριθμού γ) μέθοδος της  
καταμέτρησης των βιώσιμων αναπαραγωγικών μονάδων
Δράση φυσικών αντιμικροβιακών παραγόντων. Α) Θερμοκρασία Β)     Υπεριώδης  ακτινοβολία.
Δράση χημικών αντιμικροβιακών παραγόντων (αντιβιοτικά) με τη μέθοδο της   διάχυσης σε στερεό    θρεπτικό υπόστρωμα.
Βακτηριοφάγοι.
Μύκητες – Μικροσκοπική παρατήρηση.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1 Brock, Βιολογία των μικροοργανισμών, Παν. Εκδόσεις Κρήτης, Τόμος Ι & ΙΙ
2 Α. Καραγκούνη – Κύρτσου, Μικροβιολογία, Εκδ. Α. Σταμούλης, Αθήνα, 1999
3 Μ. Κώτσου, Σ. Τασιοπούλου και Μ. Κυριακού, 2001, Εργαστηριακές Ασκήσεις  Γενικής Μικροβιολογίας

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
παραδόσεις, εργαστηριακές ασκήσεις

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Οι φοιτητές εξετάζονται στο Εργαστήριο πρακτικά αλλά και θεωρητικά.  Ο βαθμός του εργαστηρίου προκύπτει από την επίδοση του φοιτητή κατά τη διάρκεια του εξαμήνου και την αξιολόγηση του τετραδίου του (30% του βαθμού εργαστηρίου) και από τις τελικές εξετάσεις εργαστηρίου (70%). Ο βαθμός του εργαστηρίου συμψηφίζεται με τον βαθμό του μαθήματος και αποτελεί το 30% του τελικού βαθμού.

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υποχρεωτικό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS) 5 Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΩΝ Δρ. Ιωάννης Μανιός  Επίκουρος Καθηγητής

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Τα μάθημα αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών με τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται στο χώρο της υγείας για την αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασης του εξεταζομένου (βρέφους, παιδιού, ενήλικα και υπερήλικα) σε επίπεδο ατόμου ή πληθυσμού. Στοχεύει στην εκπαίδευση των φοιτητών για τη χρήση και αξιολόγηση επιμέρους δεικτών καθώς και την ολιστική προσέγγιση της διατροφικής κατάστασης του εξεταζόμενου λαμβάνοντας υπόψη ένα σύνολο παραμέτρων.

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ
-

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Το περιεχόμενο του μαθήματος περιλαμβάνει
•    Εισαγωγή στη Διατροφική αξιολόγηση: Ανάκληση 24ώρου, ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων (με ή χωρίς ζύγιση), σχεδιασμός και χρήση ερωτηματολογίων συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων.
•    Ανάλυση και αξιολόγηση της διαιτητικής πρόσληψης σε μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά συστατικά.
•    Εγκυρότητα μεθόδων διαιτητικής πρόσληψης.
•    Σύσταση σώματος: Μέτρηση και αξιολόγηση βάρους, ύψους, δείκτη μάζας σώματος, και δερματικών πτυχών.
•    Χρήση νέων τεχνολογιών όπως η βιοηλεκτρική εμπέδηση (ΒΙΑ), η απορροφησιομετρία ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DXA) και των υπερήχων στη διατροφική αξιολόγηση.

• Αιματολογικοί και βιοχημικοί δείκτες: Μέτρηση και αξιολόγηση εργαστηριακών δεικτών που σχετίζονται με τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, σιδηροπενική αναιμία και οστεοπόρωση.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.    Μανιός Γ (2006) Διατροφική Αξιολόγηση: Διαιτολογικό και Ιατρικό Ιστορικό, Σωματομετρικοί, Κλινικοί και Βιοχημικοί Δείκτες. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ.Πασχαλίδη

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Παραδόσεις, εργαστηριακό μάθημα με χρήση οργάνων και εξοπλισμού όπως:
-    Μανομετρικά και ηλεκτρονικά πιεσόμετρα για τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης
-    Προπλάσματα τροφίμων και Food Models
-    Λογισμικό διατροφικής ανάλυσης Diet Analysis Plus
-    Ζυγαριές  ζύγισης τροφίμων
-    Ζυγαριές ζύγισης σωματικού βάρους, Αναστημόμετρα, Δερματοπτυχόμετρα, Μεζούρες μέτρησης σωματικών περιφερειών
-    Όργανα εκτίμησης σύστασης σώματος με τη μέθοδο της Βιοηλεκτρικής εμπέδησης (Body Stat) και της απορροφησιομετρίας διπλής ενέργειας ακτίνων Χ (DEXA)
-    Όργανο οστικής υπερηχομετρίας (Sahara Hologic)

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Η βαθμολόγηση του θεωρητικού μέρους του μαθήματος γίνεται με γραπτή εξέταση (70% του συνολικού βαθμού) και του εργαστηριακού μέρους με την βαθμολόγηση 2 εργαστηριακών ασκήσεων (30% του συνολικού βαθμού).

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική (Αγγλική για φοιτητές Erasmus)

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υποχρεωτικό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο Εξάμηνο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS) 3 Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΩΝ Ανδριάνα Χ. Καλιώρα Λέκτορας

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Οι φοιτητές αναμένεται να:
(1) γνωρίζουν τις αλλαγές που συντελούνται στον άνθρωπο στα διάφορα στάδια της ζωής
(2) γνωρίζουν τις διαφορετικές ανάγκες πρόσληψης θρεπτικών συστατικών
(3) γνωρίζουν τους παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή της τροφής
(4) γνωρίζουν την επίδραση εκτός των σωματικών και των ψυχολογικών αλλαγών που συντελούνται στα στάδια της ζωής
(5) είναι σε θέση να παραθέτει τις κατάλληλες διατροφικές συστάσεις για την ανάπτυξη και την πρόληψη νοσημάτων

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ
-

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Εισαγωγή στα στάδια της ζωής. Η διατροφή στην εγκυμοσύνη. Ο μητρικός θηλασμός. Διατροφή στη βρεφική ηλικία. Διατροφή στην παιδική ηλικία. Διατροφή στην εφηβική ηλικία. Διατροφή των ενηλίκων. Διατροφή στην τρίτη ηλικία. Διατροφικές συνήθειες για την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Ζαμπέλας Α., Η Διατροφή στα Στάδια της Ζωής, Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, Αθήνα, 2003, αρ. σελ.: 463 (ISBN 960-399-149-1)
2. Nutrition: A Lifespan Approach, Langley-Evans S., Wiley-Blackwell, 312 pages, 2009, (ISBN: 978-1-4051-7878-5)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Παραδόσεις μαθήματος και  κατ ’οίκον εργασίες

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Η εξέταση του μαθήματος γίνεται γραπτώς στο τέλος του εξαμήνου. Επιπροσθέτως, γίνεται αξιολόγηση από τις κατ’ οίκον εργασίες οι οποίες ανατίθενται στους φοιτητές.

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υποχρεωτικό

ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2ο

ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο Εξάμηνο

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (ECTS CREDITS) 3 Πιστωτικές Μονάδες

ΔΙΔΑΣΚΩΝ Ευάγγελος Α Πολυχρονόπουλος Επικ Καθηγητής

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ)
Σκοπός του Μαθήματος είναι η Επιδημιολογική προσέγγιση Δίαιτας και Νόσου. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της ανθρωποκεντρικής αντιμετώπισης του ασθενή , η διατροφική Επιδημιολογία συμβάλει στην κατανόηση συσχέτισης διατροφής, νόσου και υγείας μακροπρόθεσμα. Αντικείμενο της Επιδημιολογίας της Διατροφής αποτελούν, ο σχεδιασμός, οργάνωση, εφαρμογή και αξιολόγηση διατροφικών Επιδημιολογικών Ερευνών, σχετικά με την μεταβλητότητα της Διατροφικής πρόσληψης, την διατροφική κατάσταση, τα δεδομένα της ανθρωπομετρίας και τους βιοχημικούς δείκτες ευαίσθητων πληθυσμιακών ομάδων.   

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ
-

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Θεωρία
Σκοποί και χρήσεις της Διατροφικής Επιδημιολογίας
Επιδημιολογική Προσέγγιση Δίαιτας και Νόσου.
Πραγμάτωση Ερευνας Διατροφικής Επιδημιολογίας .
Δείκτες Νοσηρότητας και Θνησιμότητας
Προοπτικές Ερευνες. Ερευνες Ασθενών Μαρτύρων.
Πηγές μεταβλητότητας στην Δίαιτα. Χρήση Διατροφικών Προτυποποιημένων
Ερωτηματολογίων.  
Προσυμπτωματικός Ελεγχος.
Ανθρωπομετρία.
Βιοχημικοί Δείκτες Διατροφικής Πρόσληψης.
Ερευνες σχετικά με τον ρόλο της Διατροφής στην αιτιολογία χρονίων
νοσημάτων. Διατροφή και καρκίνος.  
Διατροφή και Στεφανιαία Νόσος.
Νέες κατευθύνσεις Ερευνας στην Επιδημιολογία της Διατροφής

Ασκήσεις
Διαδικαστικές φάσεις κατά την Πραγμάτωση Επιδημιολογικής Ερευνας.  
Πρακτικά Προβλήματα.
Δείκτες επίπτωσης, επιπολασμού. Δείκτες Προσβολής.
Προοπτικές ερευνες. Ερευνες ασθενών μαρτύρων.
Διαχρονική Κλινική  Κλινική Παρακολούθηση
Μεταβλητότητα Διατροφικής Πρόσληψης. Validation…
Χρήση προτυπωμένων ερωτηματολογίων.
(Συχνότητας  κατανάλωσης τροφίμων, 24ώρου)
Προυποθέσεις για την καθιέρωση διαλογής. Αξιολόγηση
αποτελεσματικότητας διαλογής.
Ανθρωπομετρία. Εφαρμογές , μετρήσεις σε χρόνια Νοσήματα.
Βιοχημικοί και αιματολογικοί δείκτες. Ποιοτικός Ελεγχος εργαστηριακών
καταστάσεων . Εσωτερικός Ποιοτικός Ελεγχος. Εξωτερική Ποιοτική
αξιολόγηση.
Επιδημικές Εκρήξεις. Αποτύπωση των Επιδημιολογικών χαρακτηριστικών
των κρουσμάτων.
Επεξεργασία δεδομένων  Διατροφικών Ερευνών.
Συμβουλευτικά Προγράμματα Διατροφής.
Παρουσιάσεις Εργασιών φοιτητών/τριών                

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Τριχόπουλος Δ. Επιδημιολογία . Αθήνα 2002.
Willett W. Nutritional Epidemiology. Oxford 1998.
Margetts B, Nelson M. Design Concepts in Nutritional Epidemiology. Oxford  
1998.
Βasic Epidemiology
Kjelstrom T. Ed WHO  

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Παραδόσεις, φροντιστηριακά μαθήματα & εργαστηριακά μαθήματα     

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ
Γραπτή εξέταση 80% , εργασία 20% .      

ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ελληνική