Υπεύθυνος Μαθήματος : Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Αναπληρωτής Καθηγητής

Σκοπός:

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις βασικές μεθόδους συλλογής, ανάλυσης και παρουσίασης δεδομένων στο χώρο των Επιστημών της Υγείας, και της Διατροφής-   Διαιτολογίας   ιδιαίτερα. Συγκεκριμένα, στόχος του μαθήματος είναι η γνωριμία των φοιτητών με τις βασικές αρχές σχεδιασμού επιδημιολογικών και κλινικών μελετών, αλλά και πειραμάτων, καθώς επίσης και με τις βασικές αρχές λήψης αποφάσεων, μέσω στατιστικών μεθόδων.

Μαθησιακά αποτελέσματα:

Οι φοιτητές αναμένεται να:

• γνωρίσουν τις μεθοδολογικές αρχές σχεδιασμού που διέπουν τις έρευνες στις επιστήμες της Υγείας,

• να κατανοήσουν τις βασικές τεχνικές στατιστικής ανάλυσης διατροφικών και βιολογικών δεδομένων,

• να μπορούν να επεξεργάζονται τα δεδομένα τους μέσω προγραμμάτων Η/Υ.

Περιγραφή:

·         Εισαγωγή στη Μεθοδολογία της Επιστημονικής Έρευνας στις Επιστήμες της Υγείας.

·         Οι θεσμικές και δεοντολογικές διαστάσεις κατά την εκτέλεση μιας έρευνας.

·         Αρχές ανάλυσης δεδομένων, μεταβλητές, σχεδιασμός και χρήση ερωτηματολογίων, υποθέσεις.

·         Αρχές δειγματοληψίας. Το απαιτούμενο μέγεθος του δείγματος σε μια έρευνα.

·         Επιδημιολογική Έρευνα: μελέτες Επιπολασμού, αναδρομικές μελέτες, προοπτικές μελέτες.

·         Δείκτες, ρυθμοί, αναλογίες, σχετικός κίνδυνος, σχετικός λόγος.

·         Κλινικές Δοκιμές; Σχεδιασμός & Ανάλυση.

·         Έλεγχοι υποθέσεων ποιοτικών μεταβλητών (έλεγχος χ², έλεγχος Mantel-Haenszel).

·         Έλεγχοι υποθέσεων ποσοτικών μεταβλητών (t-test, ANOVA, RMANOVA).

·         Συσχέτιση. Απλή & Πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση.

·         Λογιστική παλινδρόμηση.

·         Ανάλυση επιβίωσης (υποδείγματα Cox PH).

·         Τεχνικές οικονομικής αξιολόγησης στο χώρο της υγείας.

·         Το ερωτηματολόγιο. Εγκυρότητα διατροφικών ερωτηματολογίων.

·         Ολιστική αποτίμηση της διατροφής: Διατροφικά πρότυπα και δείκτες.

·         Ερμηνεία και Αξιοποίηση των Δεδομένων των Εθνικών Συστημάτων Επιτήρησης της υγείας του Πληθυσμού.

·         Μετά-Ανάλυση.

·         Βάσεις δεδομένων στο χώρο των επιστημών της Υγείας (PubMed, Scopus, SCI).

·         Αξιολόγηση ερευνητικού έργου (συντελεστής απήχησης, αναφορές κλπ).

·         Τεχνικές και Προσεγγίσεις στην παρουσίαση ερευνητικών δεδομένων. Χρήση προγραμμάτων Η/Υ. Εφαρμογές.

·         Δημοσιεύσεις: Διαδικασία και Δεοντολογία για τον συγγραφέα, τους κριτές και τους αναγνώστες.  

Διδακτική μεθοδολογία:

Γλώσσα διδασκαλίας:

Ελληνική

Προαπαιτούμενες γνώσεις:

Γενικές γνώσεις των αρχών της διατροφής, βιοστατιστικής και επιδημιολογίας

Αξιολόγηση:

Εξετάσεις:         Γραπτή εξέταση:                                                100%

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

1.    Παναγιωτάκος ΔΒ., (2006). Μεθοδολογία της έρευνας και της Ανάλυσης δεδομένων, για τις επιστήμες της υγείας, εκδόσεις Β. Κωστάκη.

2.    Σταυρινός Β, Παναγιωτάκος Δ, (2007). Βιοστατιστική, εκδόσεις Gutenberg.

3.    Ιωαννίδης Ι, (2002). Αρχές Αποδεικτικής Ιατρικής, εκδόσεις Λίτσας.

Monsen RE (1992). Research: Successful Approaches, The American Dietetic Association

                                               ΚΟΡΥΦΗ ΣΕΛΙΔΑΣ

Υπεύθυνοι Μαθήματος :Σμαραγδή Αντωνοπούλου Καθηγήτρια, Τζώρτζης Νομικός Επίκουρος Καθηγητής

Σκοπός:

Ο σκοπός του μαθήματος είναι να παρουσιάσει με σαφήνεια τους βασικούς μηχανισμούς ρύθμισης των μεταβολικών πορειών σε ένα κύτταρο καθώς και την ρύθμιση του μεταβολισμού των κυριοτέρων τάξεων βιομορίων. 

Μαθησιακά αποτελέσματα:

Οι φοιτητές αναμένεται να:

·          κατανοήσουν γιατί είναι απαραίτητη η ρύθμιση του μεταβολισμού και πως αυτή οδηγεί στην ομοιοστασία κυττάρου και οργανισμού.

·          μάθουν τους βασικούς μηχανισμούς ρύθμισης των μεταβολικών πορειών σε κυτταρικό επίπεδο 

·          γνωρίσουν τους κύριους αλλοστερικούς, ορμονικούς και μεταγραφικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό υδατανθράκων, λιποειδών, αμινοξέων, πρωτεϊνών και νουκλεοτιδίων πουρίνης/πυριμιδίνης.

·          μπορέσουν να διακρίνουν τις διαφοροποιήσεις της ρύθμισης του μεταβολισμού στα διάφορα όργανα βάση του φυσιολογικού ρόλου που επιτελούν αυτά.

Περιγραφή:

·         Ενζυμολογία-μηχανισμοί ρύθμισης ενζύμων

·         Βιολογικές μεμβράνες και ρύθμιση μεταφοράς ουσιών διαμέσου μεμβρανών

·         Ορμόνες: Κατάταξη, τρόπος δράσης και μεταγωγή σήματος

·         Γονιδιακή ρύθμιση

·         Ρύθμιση μεταβολισμού υδατανθράκων, λιποειδών, πρωτεϊνών-αμινοξέων, νουκλεοτιδίων πουρίνης, πυριμιδίνης

·         Χαρακτηριστικά ρύθμισης μεταβολισμού στα διάφορα όργανα (ήπαρ, μυς, λιπώδης ιστός, εγκέφαλος, καρδιά)  

·         Ρύθμιση μεταβολισμού νηστικού-τραφέντος οργανισμού

Διδακτική μεθοδολογία:

Γλώσσα διδασκαλίας:

Ελληνική

Προαπαιτούμενες γνώσεις:

Βασικές γνώσεις Δομικής Βιοχημείας και Μεταβολισμού

Αξιολόγηση::

Εξετάσεις:                                                         Γραπτή εξέταση: 70%

Εργασία: 30%

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

1.    Δημόπουλος ΚΑ, Αντωνοπούλου Σ. Βασική Βιοχημεία, Αθήνα, 2009.

Nelson DL, COX MM, Παπαβασιλείου ΑΓ (επιμ.), Lehninger Βασικές Αρχές Βιοχημείας Τόμοι Ι, ΙΙ (1^η Έκδοση), Εκδόσεις Πασχαλίδη, 2007.

                                            ΚΟΡΥΦΗ ΣΕΛΙΔΑΣ

Υπεύθυνος Μαθήματος : Λάμπρος Συντώσης, Καθηγητής

Σκοπός:

Σκοπός του μαθήματος είναι να αναλύσει σε βάθος στοιχεία του μεταβολισμού των κυριοτέρων θρεπτικών ουσιών και να αναδείξει τη σημασία της φυσιολογικής ρύθμισης των μεταβολικών διεργασιών στη διατήρηση της υγείας. Το μάθημα στοχεύει επίσης στην εξοικείωση του φοιτητή με τη μεθοδολογία έρευνας της επιστημονικής βιβλιογραφίας, την παρουσίαση ερευνητικών ευρημάτων μπροστά σε κοινό στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα και στη συγγραφή επιστημονικά τεκμηριωμένων δοκιμίων σε θέματα που άπτονται του ενδιαφέροντος του μαθήματος.

Μαθησιακά αποτελέσματα:

Οι φοιτητές αναμένεται να:

·         κατανοήσουν τους μηχανισμούς ρύθμισης του μεταβολισμού των κυριοτέρων θρεπτικών συστατικών

·         αναγνωρίσουν το ρόλο του μεταβολισμού των θρεπτικών συστατικών στην εξέλιξη αλλά και θεραπεία των διαφόρων νοσημάτων

·         κατανοήσουν τις αλληλεπιδράσεις του μεταβολισμού των θρεπτικών συστατικών και τις επιπτώσεις που έχουν στην ομοιόσταση του οργανισμού

Περιγραφή:

·         Ανασκόπηση Μεταβολικών Διεργασιών

·         Ενεργειακός μεταβολισμός

·         Μέθοδοι έρευνας και τεχνικές στη βιοϊατρική έρευνα

·         Ορμονική ρύθμιση ενεργειακού μεταβολισμού και ομοιόστασης

·         Ρύθμιση χρήσης ενεργειακών υποστρωμάτων

·         Ο ρόλος της ρύθμισης του μεταβολισμού στην εξέλιξη των μεταβολικών νοσημάτων

·         Ανάλυση επιλεγμένων θεμάτων στον μεταβολισμό των υδατανθράκων

·         Ανάλυση επιλεγμένων θεμάτων στον μεταβολισμό των λιποειδών

·         Ανάλυση επιλεγμένων θεμάτων στον μεταβολισμό των πρωτεϊνών

Διδακτική μεθοδολογία:

Γλώσσα διδασκαλίας:

 Ελληνική και Αγγλική

Προαπαιτούμενες γνώσεις:

Γενικές γνώσεις των αρχών της βιοχημείας και της διατροφής

Αξιολόγηση:

Εξετάσεις:                                                         Γραπτή εξέταση: 60%

Παρουσίαση εργασίας: 40%

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

1.    Advanced Nutrition and Human Metabolism. SS Gropper, JL Smith, JL Groff, Wadsworth, 2008. Επιμέλεια Ελληνικής έκδοσης Λ.Συντώσης. Εκδόσεις Πασχαλίδη.

Advanced Nutrition: Macronutrients, Micronutrients and Metabolism.  CD Bernadier and J Zempleni, CRC Press, 2008

                                          ΚΟΡΥΦΗ ΣΕΛΙΔΑΣ

Υπεύθυνη Μαθήματος : Αντωνία-Λήδα Mατάλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια

Σκοπός:

Το μάθημα επιδιώκει να δώσει στους φοιτητές τη δυνατότητα να διερευνήσουν βασικές αρχές της διατροφής προκειμένου να τις εφαρμόσουν στην μελέτη των άλλων μαθημάτων και στην ερευνητική τους εργασία. Στόχος του είναι να δώσει ερεθίσματα για την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και την υιοθέτηση μιας σφαιρικής θεώρησης σε επιλεγμένα θέματα αιχμής της επιστήμης της διατροφής.

Μαθησιακά αποτελέσματα:

Οι φοιτητές αναμένεται να:

·         κατανοήσουν βασικές αρχές της επιστήμης της διατροφής και πως αυτές συνδέονται με άλλα επιστημονικά πεδία,

·         ενημερωθούν για τα πρόσφατα δεδομένα σε μια σειρά από επιλεγμένα θέματα αιχμής που απασχολούν την επιστήμη της διατροφής,

·         χρησιμοποιήσουν την τρέχουσα βιβλιογραφία και να εξοικειωθούν με την οργάνωση επιστημονικών παρουσιάσεων.

Περιγραφή:

·         Ανασκόπηση των σημαντικότερων ανακαλύψεων στο επιστημονικό πεδίο της διατροφής.

·         Παρουσίαση πρόσφατων δεδομένων και ερευνητικών κατευθύνσεων σε σχέση την:

αξιολόγηση της σύστασης σώματος,

τo μεταβολισμό των τριακυλογλυκερολών σε σχέση με το ενεργειακό ισοζύγιο

το ρόλο των μικροθρεπτικών συστατικών και των φυτοοιστρογόνων στο μεταβολισμό των οστών,

τις διατροφικές παρεμβάσεις για αντιμετώπιση της σιδηροπενικής αναιμίας,

τις αλλαγές στη βρεφική διατροφή και τα επιδημιολογικά δεδομένα για τη σημασία του μητρικού θηλασμού,

το ρόλος της διατροφής στη συστηματική φλεγμονή,

τη σχέση ανάμεσα στο 'δομημένο περιβάλλον' και την παχυσαρκία,

τις επιπτώσεις της επεξεργασία τροφίμων στη διατροφική ασφάλεια, και

τη μεθοδολογική προσέγγιση για ολιστική αξιολόγησης της δίαιτας και συγκρότηση συστάσεων.

Διδακτική μεθοδολογία:

Γλώσσα διδασκαλίας:

Ελληνική

Προαπαιτούμενες γνώσεις:

Γενικές γνώσεις των αρχών της διατροφής

Αξιολόγηση:

Εργασία - Παρουσίαση στην τάξη: 90%

Συμμετοχή στη τάξη: 10%

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Shils, Shike, Ross, Caballero and Cousins (eds), Modern Nutrition in Health and Disease, Lippincott Williams and Wilkins, 10th ed 

                                          ΚΟΡΥΦΗ ΣΕΛΙΔΑΣ